ข้าวจี่ อาหารพื้นบ้านชนิดหนึ่งของภาคอีสาน
ข้าวจี่ อาหารพื้นบ้านชนิดหนึ่งของภาคอีสาน ได้จากการนำข้าวเหนียวนึ่งสุกมาโรยเกลือ แล้วปั้นเป็นรูปกลมหรือรี เสียบไม้นำไปย่างบนเตาถ่านโดยใช้ไฟอ่อนๆ พอเริ่มแห้งได้ที่ ก็นำมาชุบหรือทาไข่ แล้วนำไปย่างใหม่จนเหลือง ในบางพื้นที่จะมีการสอดไส้ด้วยน้ำตาลอ้อย แล้วนำไปย่างอีกครั้งให้น้ำตาลละลาย จึงทำให้ข้าวจี่เป็นได้ทั้งอาหารคาวและหวาน ว่ากันว่ากรรมวิธีการทำข้าวจี่นี้ อาจเกิดขึ้นโดยบังเอิญ ตอนที่ชาวบ้านนั่งผิงไฟในหน้าหนาวแล้วต้องการทำอาหารขึ้นมารับประทาน จึงนำข้าวเหนียวที่เป็นอาหารประจำของบ้านอยู่แล้ว มาปั้นย่างกับกองไฟเพิ่มรสชาติให้น่ารับประทานขึ้นด้วยเกลือ ไข่และน้ำตาล แต่บ้างก็ว่าเป็นวิธีการถนอมอาหาร เนื่องจากในเวลากลางวันข้าวเหนียวจะเสียได้ง่าย คนสมัยก่อนจึงนำข้าวเหนียวมาย่างทำเป็นข้าวจี่ แล้วห่อใบตองหิ้วไปกินระหว่างเดินทางหรือออกไปทำไร่ทำนา
หลายๆ พื้นที่ของภาคอีสาน จะนิยมจัดงานบุญข้าวจี่กันในราวกลางเดือนหรือปลายเดือนสาม ภายหลังการทำบุญวันมาฆบูชา ซึ่งจะเป็นช่วงที่เสร็จสิ้นการทำนาแล้ว ชาวนาได้ข้าวขึ้นยุ้งใหม่ จึงมีการร่วมกันทำบุญข้าวจี่เพื่อถวายแก่พระสงฆ์อำเภอเมืองเลย เป็นอีกพื้นที่หนึ่งที่มีการจัดงานงานบุญข้าวจี่ขึ้นเป็นประจำทุกปี เพื่อเป็นการอนุรักษ์ สืบสานวัฒนธรรมอันดีงาม และเสริมสร้างความสามัคคีของคนในท้องถิ่น
