เห็ดหอม - เห็ดโคน
เห็ดหอม ราคาแพงเพราะต้องสั่งซื้อจากต่างประเทศ แต่ปัจจุบันเพาะเลี้ยงในเมืองไทยได้แล้ว แถบภาคเหนือ ทำให้มีเห็ดหอมกินได้ตลอดทั้งปี เห็ดหอมเติบโตในที่มีอากาศหนาวเย็น ความชื้นสูง มักขึ้นบนขอนไม้หรือไม้เนื้อแข็ง โดยเฉพาะไม้ในสกุล Fagaceae ลักษณะเฉพาะตัวของเห็ดหอมคือมีกลิ่นหอม เนื้อนุ่ม หากนำไปตากแห้งแล้วสามารถเก็บไว้ได้นานโดยที่ยังมีกลิ่นหอมอยู่
นอกจากเป็นอาหารแล้ว คนจีนยังใช้เห็ดหอมเป็นยา ในศตวรรษที่ 14 มีบันทึกว่าหมอจีนใช้เห็ดหอมเป็นยาอายุวัฒนะรักษาหวัดทำให้เลือดลมดี แก้โรคหัวใจ ต้านการเติบโตของเนื้อร้าย และแก้พิษงู นักวิจัยสมัยใหม่วิจัยพบสอดคล้องกันว่าเห็ดหอมช่วยป้องกันโรคหลอดเลือดหัวใจตีบ ต้านโรคมะเร็งและโรคร้ายต่างๆ จากเชื้อไวรัส
ทศวรรษ 1970 งานวิจัยหลายชิ้นในญี่ปุ่นพบว่าเห็ดหอมีกรดอะมิโนชื่อ eritadenine ช่วยให้ไตย่อยคอเลสเตอรอลได้ดียิ่งขึ้น ทำให้ระดับคอเลสเตอรอลในเลือดลดลงได้อย่างน่าทึ่ง และยังพบว่าเห็ดหอมมีสารเลนติเนน (lentinan) ช่วยกระตุ้นการทำงานของเซลล์ระบบภูมิคุ้มกันให้มีประสิทธิภาพในการต่อสู้หยุดยั้ง หรือป้องกันการเติบโตของเซลล์เนื้องอกต่างๆ เลนติเนนยังช่วยรักษาโรคตับอักเสบจากไวรัสบี (Hepatitis B) ได้ด้วย
เห็ดโคนเป็นเห็ดป่าที่มีรูปร่างเหมือนเห็ดทั่วไปคือมีก้านเห็ดและหมวกเห็ด มีอยู่ 2 สี สีขาวกลางหมวกสีดำ และมีสีดำหมดเลย มีกลิ่นเฉพาะตัว มักเกิดตามจอมปลวก จึงเรียนอีกชื่อหนึ่งว่า เห็ดปลวก มีรสหวานอร่อยกว่าเห็ดอื่นๆ จึงเป็นที่นิยมกันมาก ปัจจุบันสามารถเพาะเห็ดโคนได้ แต่ปริมาณไม่มากและดอกเล็กลีบกว่าเห็ดโคนป่าซึ่งดอกใหญ่ โคนอวบหนา มีวางขายเฉพาะในฤดูฝนเท่านั้น ประมาณเดือนกันยายนถึงตุลาคม
เห็ดโคนเติบโตได้ดีในสภาพธรรมชาติ ความชื้นและอุณหภูมิพอเหมาะ พบมากในแถบจังหวัดกาญจนบุรี นครราชสีมา ราชบุรี และเพชรบุรี เมื่อพื้นที่ป่าค่อยๆ หมดไป เห็ดโคนจึงหายากและมีราคาแพง เป็นเห็ดปรุงง่ายๆ เพียงต้มกับเกลือก็ได้น้ำต้มเห็ดรสหวานตามธรรมชาติ อร่อยไม่แพ้ย่างไฟกินกับน้ำปลาพริก
เห็ดโคนช่วยเจริญอาหาร บำรุงกำลัง แก้บิด แก้คลื่นไส้ อาเจียน แก้ไอ ละลายเสมหะ การทดลองทางเภสัชศาสตร์พบว่าน้ำที่สกัดจากเห็ดโคนสามารถยับยั้งเชื้อโรคบางชนิด เช่น เชื้อไทฟอยด์
