นอกจากคุณค่าทางใจและความรู้สึกดีๆที่ดอกทานตะวันมีให้เราแล้ว ในแง่ของคุณประโยชน์ทางยาสมุนไพร เธอก็มีอย่างเพียบพร้อมครบทุกส่วน จริงๆไม่ว่าจะเป็นดอก ฐานรองดอก เมล็ด ใบและลำต้นไล่ลงไปจนถึงรากที่อยู่ใต้ดินนั่นทีเดียว เริ่มที่รากก่อน รากใช้เป็นยารักษาอาการเจ็บป่วยแบบง่ายๆได้สารพัด ทั้งแก้ปวดท้อง บรรเทาอาการจุกเสียดแน่นหน้าอก แก้ฟกช้ำดำเขียวจากการถูกของแข็งกระแทกได้ดี ที่สำคัญคือมีฤทธิ์เป็นยาระบายชั้นยอด ทั้งขับปัสสาวะ ขับพยาธิไส้เดือน รวมทั้งช่วยรักษาอาการของโรคเบาหวานและหืดหอบได้ด้วย ต่อมาก็เป็นลำต้น โดยเฉพาะช่วงที่เป็นแกนนั้น เราใช้เป็นยาช่วยขับปัสสาวะได้ชั้นเยี่ยม ช่วยแก้นิ่วในระบบทางเดินปัสสาวะ หรือนิ่วในไต รวมทั้งผู้ที่มีอาการปัสสาวะผิดปกติอย่างปัสสาวะเป็นขุ่นขาวหรือมีเลือดแดงปน นอกจากนี้ยังช่วยบรรเทาอาการไอกรน ตลอดจนใช้ตำแล้วพอกกับแผลสดๆที่มีเลือดออกได้

ถัดมาก็เป็นใบ ซึ่งมีคุณประโยชน์โดดเด่นคล้ายกับส่วนรากในการช่วยรักษาอาการหอบหืดและเบาหวาน จากนั้นก็ไล่ไปที่ฐานหรือจานรองดอก ซึ่งแก้ปวดได้สารพัดอย่าง ทั้งอาการปวดหัว ปวดฟัน ปวดกระเพาะอาหาร และปวดประจำเดือนแถมยังแก้ไข้และอาการมึนงงหรือตาลายได้อีกต่างหาก ในขณะที่ดอกอันสวยงามนั้นใช้ประโยชน์ได้อย่างมากมาย ไม่ได้ด้อยไปกว่าส่วนอื่นๆเลย ซึ่งมีสรรพคุณช่วยขับลม แก้วิงเวียน ทำให้ตาสว่าง รู้สึกสดชื่นแจ่มใสได้อย่างรวดเร็ว อีกทั้งยังแก้อาการหน้าเป็นผื่นบวม รักษาอาการอักเสบของหลอดลม รวมทั้งมีฤทธิ์ในการขับมดลูกในสตรีได้เป็นอย่างดี

สุดท้ายคือเมล็ด ที่นอกจากจะนำมาแปรรูปเป็นของทานเล่นที่มากด้วยประโยชน์และคุณค่า อย่างเมล็ดทานตะวันอบน้ำผึ้งแล้ว ยังใช้เป็นอาหารกับสัตว์เลี้ยงแสนรักอย่างนกสีสวยๆก็ได้ หรือจะใช้ประโยชน์ทางยาก็ได้หลายรูปแบบ เพราะช่วยแก้โรคบิด แก้หวัด แก้ฝีฝักบัว ช่วยขับหนอง ขับเสมหะ เมล็ดแก่แล้วใช้ส่วนที่เป็นเปลือกแก้อาการหูอื้อได้

สำหรับน้ำมันที่สกัดจากเมล็ดนั้นมีประโยชน์สูงในการช่วยลดไขมันในเส้นเลือดได้อย่างสุดยอด รวมทั้งใช้ทาช่วยถอนพิษแมลงสัตว์กัดต่อได้ชะงัด